BA SÀM

Cơ quan ngôn luận của THÔNG TẤN XÃ VỈA HÈ

Danh tiếng của Tướng Giáp Tăng lên cùng Tuổi tác

Posted by News on 27th April 2008

South China Morning Post *

Danh tiếng của Tướng Giáp Tăng lên cùng Tuổi tác

Bài của Greg Torode

Ngày 26-4-2008

 

Các tài xế taxi khi lướt dọc đường Hoàng Diệu ở trung tâm Hà Nội thường nhắc tới căn nhà với một cư dân nổi tiếng nhất của nó.

“Đó là nơi tướng Giáp ở,” họ nói trong những âm điệu bí hiểm, hướng về một ngôi biệt thự thời Pháp thuộc có nhiều hàng cây cao phủ bóng. Bất chấp những âm thanh ồn ã, nó vẫn là một trong những căn nhà đẹp nhất cho các quan chức tiền bối của đảng và quân đội về hưu ở thủ đô Hà Nội.

Đối với Tướng Võ Nguyên Giáp, đó là một thứ bất động sản hoàn hảo. Dọc theo con phố là dãy thành lũy cổ, nơi trú đóng của Quân đội Nhân dân Việt Nam mà ông thành lập với một nhóm nhỏ những người nông dân được trang bị vũ khí, và đã xây dựng nó trở thành một trong những đội quân lừng lẫy nhất trên thế giới, có khả năng tiến hành chiến tranh du kích liên tục lẫn những trận đánh quy mô hơn. Phía sau đó, bên kia Quảng trường Ba Đình là nơi người đồng chí Hồ Chí Minh của ông yên nghỉ theo nghi thức nhà nước.

Tướng Giáp, 97 tuổi, là người còn lại cuối cùng có mối gắn kết với những ngày đầu của cuộc cách mạng của Hồ Chí Minh – một nỗ lực nhóm lửa từ đống tro tàn của cuộc đệ nhị thế chiến để đánh đuổi Pháp khỏi xứ Đông Dương thuộc địa trước khi nổ ra cuộc xung đột kéo dài chống lại chế độ Nam Việt Nam trước đây và các đồng minh Hoa Kỳ của nó.

Vào tháng này, các sử gia Việt Nam đang chuẩn bị vinh danh lần thứ 60 ngày Tướng Giáp được phong hàm đại tướng bằng việc trao tặng cho ông một thanh kiếm cổ với nghi thức trang trọng. Họ sẽ tôn vinh một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất trong lịch sử cận đại, được biết đến bằng uy tín và tài năng quân sự lỗi lạc mình – và không bao giờ biết ngơi nghỉ.

Sự kiện đó có thể cũng là một trong những lần xuất hiện trước công chúng cuối cùng của Tướng Giáp. Mặc dù còn tỉnh táo, song thể trạng ốm yếu đã đeo đuổi ông trong những tháng gần đây.

Sự linh lợi đó được thấy rõ khi ông có bài phát biểu không cần chuẩn bị trước tại đại hội Đảng Cộng sản lần thứ 10 cách đây hai năm. Bị đẩy ra rìa trong hai thập kỷ gần đây bởi những thành viên ban lãnh đạo Đảng Cộng sản kém cỏi hơn, Tướng Giáp cuối cùng đã có được uy tín đạo đức không thể tranh cãi như là người còn lại cuối cùng từ những ngày đầu thành lập đảng. Gặp gỡ những nhà lãnh đạo trẻ hơn trong vai trò như là một “cố vấn đặc biệt,” vị tướng đầu tóc bạc phơ đã thúc giục đẩy mạnh dân chủ và minh bạch hơn nữa, và đòi hỏi phải có hành động không khoan nhượng trong việc chống lại nạn tham nhũng.

“Một đảng mà che giấu những khuyết điểm của mình là một đảng bị thoái hóa,” ông đã viết như vậy ngay trước đại hội tổ chức năm năm một lần. “Một đảng dám thừa nhận và làm trong sạch cũng như sửa chữa những sai lầm của mình là một đảng dũng cảm, có sức mạnh và chân chính.”

Những lời phê bình được biết đến như là một cú đấm chống lại những lực lượng bảo thủ hơn luôn lo ngại tiến trình cải cách thêm nữa, và đã gây ngạc nhiên cho nhiều nhà quan sát từng không còn chú ý đến Tướng Giáp trong những năm gần đây. “Ông ấy giống như con hổ đã trú đông suốt 25 năm. Rồi bất ngờ, mùa xuân đang tới trong khu vườn của ông ấy.” Đó là một lời nhận xét từ trong đảng lúc đó.

Chặng đường mà con người có uy tín đạo đức đó bắt đầu là vào những năm 1930 khi còn trai trẻ, là con trai của một viên quan cấp thấp, chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa dân tộc trong giới học sinh và dạy học rồi say mê qua công việc của mình với những mô tả chói lọi về các trận đánh của Napoleon trong ký ức lịch sử.

Mặc dù bị Pháp bắt giữ với tội khích động quần chúng, ông vẫn đỗ bằng luật khoa tại trường Đại học Hà Nội năm 1937, rồi trốn vào vùng rừng núi ở miền nam Trung Hoa tham gia hoạt động cộng sản Đông Dương mới ra đời của Hồ Chí Minh khi thế chiến thứ hai nổ ra.

Nghị lực, động cơ thúc đẩy và tinh thần mãnh liệt trong ông – với một người vợ và một đứa con đã chết trong tù – đã làm ông Hồ cảm kích, người sau đó đã gửi ông trở lại vùng biên giới rừng núi của Việt Nam để xây dựng đội quân từ con số không, chỉ dẫn ông say mê các bài học chiến thuật đấu tranh du kích của Mao Trạch Đông.

Ông lao mình vào công việc, trở thành bộ trưởng quốc phòng và nội vụ của chính quyền ông Hồ khi tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào năm 1945. Thế nhưng, người Pháp đã quay lại, và ông Hồ và Tướng Giáp đã rút lui lên núi. Vị tướng đã đóng một vai trò then chốt trong việc làm trong sạch nội bộ khi những người cộng sản non nớt bị yếu đi trước những nhóm dân tộc chủ nghĩa khác.

Ông mau chóng rèn luyện một lực lượng nông dân đáng gờm gồm 60.000 du kích quân, được thúc đẩy động cơ bằng học thuyết cách mạng của chủ nghĩa Lenin và kỷ luật nghiêm khắc nên đã giành được sự ủng hộ khắp trong nước. Lực lượng của họ đã lan ra khắp miền bắc Việt Nam với quyết tâm, bằng việc tiến hành nhiều cuộc tập kích bí mật các toán quân Pháp hành quân qua những vùng rừng núi hẻo lánh, khóa chặt các điểm đồn trú nhỏ trong vài tuần. Được trợ giúp bởi Washington khi chính quyền này đã thay đổi hoàn toàn thái độ ve vãn của mình đối với ông Hồ và Tướng Giáp, Pháp đã bị thương vong hơn 150.000 người khi họ dấn sâu hơn với hành động dại dột tai hại của mình – bằng một cứ điểm được củng cố vững chắc trong vùng thung lũng núi cao Điện Biên Phủ, và một tuyến đường mòn xung yếu đảm bảo sự an toàn tương hỗ cho người Lào.

Ông đã đem những bài học vào trong cuộc chiến chống lại các lực lượng Mỹ đang đeo đuổi biệc bảo vệ cho Nam Việt Nam trong một thập kỷ sau đó. Đối mặt với hỏa lực ồ ạt, ông đã thành công từ các tranh cãi nội bộ trong việc tránh đối đầu với lực lượng Mỹ với việc thực hiện các trận du kích chiến hơn là dàn trận tấn công, bằng lập luận rằng cuộc chiến trong rừng rậm kéo dài sẽ làm suy yếu kẻ địch.

Chiến lược đó vẫn đòi hỏi những mạo hiểm lớn hơn. Vào đỉnh điểm của cuộc xung đột là năm 1968, ông phát động cuộc Tấn công Tết, và đã bị tiêu hao hơn 15.000 sinh lực mạnh nhất của mình – bao gồm mạng lưới hoạt động bí mật rộng lớn khắp miền nam – khi cùng lúc tấn công vào hàng loạt thành phố và thị trấn. Có một thời điểm, họ đã chiếm giữ được tòa đại sứ Mỹ ở Sài Gòn. Cuộc tấn công là một thất bại quân sự choáng váng, nhưng là một thắng lợi chính trị làm cho người dân Mỹ quay ra phản đối cuộc chiến.

Ở dấu mốc quan trọng trong cuộc đời binh nghiệp của mình mà Tướng Giáp đã tạo dựng, sử gia quân sự Douglas Pike đã lưu ý về những kỹ năng của ông như là một nhà tổ chức và chiến lược gia, ngoài ra còn cho rằng khả năng về hậu cần của ông đã làm ông trở nên nổi bật. Ông đã làm cho người Pháp phải kinh hãi bằng việc dùng người di chuyển các cơ phận nhỏ của pháo binh lên vùng núi cao rồi nã đạn như mưa xuống Điện Biên Phủ, và tổ chức tuyến đường hậu cần bắc-nam dài dằng dặc được biết tới với cái tên Đường mòn Hồ Chí Minh. Vào lúc cuộc chiến bắt đầu, đã có một tuyến đường rừng với những dân công len lỏi qua cùng những chiếc xe thồ trĩu nặng hàng hóa. Trước năm 1975, nó là một con đường cho phép những đoàn xe vận tải đi qua, thế rồi khi các lực lượng miền bắc cuối cùng đánh chiếm Sài gòn, họ đã tới trên những chiếc xe tăng.

Theo sau thời hòa bình là một trận chiến mà Tướng Giáp đã tranh đấu để giành chiến thắng. Khi những tướng trẻ hơn thay thế vị trí của ông, ông đã không thành công qua việc phản đối một cuộc xâm chiếm tạm thời và chiếm đóng lâu dài Cambodia để tiêu diệt Khơ me Đỏ, với quan điểm thiên về thiết lập và trợ giúp một chính phủ lâm thời với những sách lược du kích. Mặc dù có những quan điểm đúng đắn, ông đã bị gạt qua một bên bằng nhiệm vụ phát triển khoa học và kế hoạch hoá gia đình của Việt Nam.

Khi mà tập thể ban lãnh đạo đảng có thể đã hạn chế uy thế của ông cho tới gần đây, tuy nhiên nó lại lặng lẽ đánh bóng danh tiếng của ông ở trong nước và trên trường quốc tế. Quá trình này xem ra sẽ được tăng tốc trong những tuần và những tháng tới.

 

Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2008

* Đây là tờ báo của Hongkong – không phải của Trung Hoa lục địa

** Cám ơn GS Trần Hữu Dũng đã đưa bản gốc tiếng Anh của bài nàylên mạng Viet-Studies

————

 

South China Morning Post

General Giap’s reputation grows with age

Greg Torode

April 26, 2008 Saturday

Taxi drivers zipping down Hoang Dieu in central Hanoi like to point out the house of its most famous resident.

“That’s where General Giap lives,” they say in hushed tones, noding in the direction of a French-era villa shaded by tall trees. Despite the blare of horns, it is one of the Vietnamese capital’s best neighbourhoods, home to retired senior party and military officials.

For General Vo Nguyen Giap, it is perfect real estate. Across the street is the ancient citadel, home to the People’s Army of Vietnam he founded with a tiny band of armed peasants, and built into one of the world’s most feared standing armies, capable of both sustained guerilla campaigns and more conventional strikes. Out the back and across Ba Dinh Square, his comrade Ho Chi Minh lies in state.

General Giap, 97, is the last surviving link to the earliest days of Ho’s revolution – an effort that grew out of the ashes of the second world war to drive France from colonial Indochina before the long struggle against the former South Vietnam and its US allies.

This month, Vietnamese historians are planning to honour the 60th anniversary of General Giap becoming a general by presenting him with an ancient sword and ceremonial seal. They will be celebrating one of the most influential figures in modern history, known for his charisma and military brilliance – and ruthlessness.

The event may also be one of General Giap’s last public appearances. While he has remained active, ill health has dogged him in the past few months.

That activity saw him play an unscripted role at the Communist Party’s 10th congress two years ago. Sidelined two decades earlier by greyer apparatchiks, General Giap finally found his moral authority unquestioned as the sole survivor of the party’s earliest days. Meeting younger leaders as a “special adviser”, the white-haired general urged greater internal democracy and transparency, and demanded tougher action against corruption.

“A party that conceals its defects is a spoiled one,” he wrote just ahead of the five-yearly meeting. “A party that dares to admit and clarify as well as fix its errors is a brave, strong and true one.”

The comments were seen as a knock against more conservative forces wary of further reform, surprising many observers who had counted out General Giap years earlier. “He’s been like a lion in winter for 25 years,” said one party source at the time. “Suddenly, it is spring in his garden.”

The road to that moral authority began in the early 1930s as the young man, the son of a low-ranked mandarin, dabbled in student nationalism and teaching, regaling his charges with vivid descriptions of Napoleon’s battles from memory.

Despite being arrested by the French as an agitator, he graduated in law from Hanoi University in 1937, fleeing to the jungles of southern China to join Ho Chi Minh’s fledgling Indochina communist movement as the second world war broke out.

His energy, motivation and intensity – his wife and child had died in prison – impressed Ho, who sent him back into Vietnam’s mountainous borders to build an army from scratch, instructing him to absorb the lessons of Mao Zedong’s guerilla tactics.

He threw himself at his work, becoming Ho’s defence and interior minister when he proclaimed the Democratic Republic of Vietnam in 1945. The French returned, however, and Ho and General Giap retreated to the mountains. The general played a key role in internal purges as the fledgling communists weakened other nationalist groups.

He quickly forged a formidable peasant force of 60,000 guerillas, motivated by revolutionary Leninist doctrine and strict discipline to win over local support. They swept across northern Vietnam at will, staging repeated ambushes against French convoys on isolated mountain passes, pin ning down small garrisons for weeks. Funded by Washington, which reversed its flirtation with Ho and General Giap, France already had more than 150,000 casualties when it embarked on its fatal folly – a fortified camp in the high mountain valley of Dien Bien Phu, a key pathway to the relative safety of Laos.

He took the lessons into the fight against American forces seeking to protect South Vietnam a decade later. Facing massive firepower, he successfully argued internally to keep US forces off guard with guerilla strikes rather than set-piece battles, reasoning a protracted jungle war would wear them down.

The strategy still required great risks. In 1968, the height of the conflict, he launched the Tet Offensive, losing more than 15,000 of his best fighters – including his vast southern underground network – to attack dozens of cities and towns simultaneously. At one point, they even occupied the US embassy in Saigon. The offensive was a shattering military defeat, but a political victory that turned Americans against the war.

In his landmark work on the army that General Giap built, military historian Douglas Pike noted his skills as an organiser and a strategist but said his logistical prowess singled him out. He shocked the French by having his men haul artillery pieces high up sheer mountain faces to rain shells onto Dien Bien Phu, and formed the vast north-south supply line known as the Ho Chi Minh Trail. At the start of the war, it was a jungle trail of couriers struggling with heavily laden bicycles. By 1975 it was a road capable of taking fleets of trucks, so when northern forces finally took Saigon, they arrived in tanks.

The peace that followed was one battle that General Giap struggled to win. As younger generals took his role, he unsuccessfully argued against a conventional invasion and long occupation of Cambodia to destroy the Khmer Rouge, preferring to create and support a provisional government with guerilla tactics. Despite being right, he was sidelined into improving Vietnam’s scientific resources and family planning.

While the party’s collective leadership may have curbed his influence until recently, it has still quietly burnished his reputation at home and internationally. That process appears set to accelerate in the weeks and months ahead.

 

Bài đã đăng trên trang Ba Sàm 2008, nhưng bị tin tặc xâm nhập, xóa mất, nay đăng lại, nên không còn các phản hồi ban đầu của độc giả.

 

Tags:
Posted in Chiến tranh VN, Chính trị, Lịch sử, Đảng/Nhà nước | No Comments »

 

Hit Counter provided by shuttle service to lax